IJSPRET EN WAAROM KOEIEN HEILIG ZIJN

Tijdens de koudegolf waren Guus en ik te druk met het redden van de koeien en het bedrijf en hadden daardoor geen tijd om na te denken over de zin en bedoeling van hetgeen we doorstonden. Maar toen de dooi inzette en we langzaam weer overgingen op het leven van alle dag, begon ik de afgelopen periode te overpeinzen en af te vragen wat de zin was van dit alles.

Twee weken ploeteren om gewoon weer over te gaan op de waan van alle dag? Ik bedoel: de melkprijs van de maand februari zal echt niet hoger zijn dan anders en niemand zal langskomen om ons een Mestschuifkruisje op te spelden als waardering voor onze verrichtingen.

Nee, hier moest op een andere manier iets positiefs uit te halen zijn. En dan doel ik niet op de praktische dingen zoals het verbeteren van de mestafvoer en het vorstvrij aanleggen van de watervoorzieningen. Of dat ik heb geleerd dat koeien op een dag wel heel veel water drinken en enorme hoeveelheden koeienvlaaien kunnen produceren.

Af en toe had ik natuurlijk enorme spijt van mijn keuze een boerin te willen zijn in het ijzige Frankrijk. Het werken van 9 tot 5 in een verwarmd kantoorpand met uitzicht op de bevroren Delftse grachten leek opeens weer enorm aantrekkelijk. Maar goed, het is natuurlijk niet terecht te verwachten dat wanneer je voor iets hebt gekozen dat het onverwachte niet plaats mag hebben. De situatie waarin ik terecht was gekomen was geen keuze maar de keuze voor de houding die ik in deze situatie aannam wel. Niet mopperen en twijfelen dus, maar handen uit de mouwen en constructieve oplossingen bedenken.

Ook heb ik geleerd dat comfort een relatief begrip is en het soort geluk wat je daarmee ondervindt dus ook. Tijdens de vorstperiode leek het gewoon kunnen starten van een trekker opeens erg bijzonder. Iets wat twee weken later weer heel normaal is. Even een half uurtje rust was enorm genieten. Nu is een half uurtje veel te kort. Het zoeken naar het geluk van comfort en plezier is vanaf een bepaalde grens relatief en daardoor slechts vluchtig en onverzadigbaar.

Een nog betere kijk op de zaak gaf onderstaand filmpje waar een viendin mij op wees. Het gaat over een zestig jarige dame (Diana Nyad) die iets wil doen met het gepensioneerde leven dat haar nog staat te wachten. Ze besluit een vroegere droom te realiseren en zich voor te bereiden op een zwemtocht van Florida naar Cuba (70 mile en 100 uur zwemmen). Iets wat nog geen mens ooit is gelukt. Na een lange en degelijke voorbereiding mislukt helaas de poging. Na 50 uur zwemmen wordt ze voor een tweede keer aangevallen door een Portugees oorlogsschip en moet ze de poging staken.
De dame in kwestie weet het verhaal enorm boeiend te vertellen. De energie spat van haar af en ze weet te overtuigen dat ze ondanks de mislukte poging absoluut geen spijt heeft van haar onderneming. Ze heeft de meest intense periode van haar leven meegemaakt en kan zichzelf recht in de ogen kijken dat ze alles heeft geprobeerd om haar doel te bereiken. Anders gezegd: de wegen zijn belangrijker dan het doel. Het doel is slechts een moment. (ook een leidraad in de martiale kunsten overigens)

Ook zette het filmpje mij op een andere manier aan het denken: het lijkt wel alsof hoe nuttelozer je onderneming is hoe meer waardering je van de buitenwereld krijgt. Denk bijvoorbeeld aan mensen die solozeiltochten rond de wereld maken, hoge bergen beklimmen, goed kunnen voetballen of tennissen. Allemaal mensen die zinloze dingen doen maar erg gewaardeerd worden.

Het omgekeerde zal daarom vast en zeker ook waar zijn. Daarom denk ik dat gezien de waardering die wij krijgen voor afgelopen periode (dezelfde melkprijs, geen Mestschuifkruisje), het koste wat het kost koeien willen melken wel heel zinvol moet zijn.

Ook schijnt het dat wanneer je iets heel zinvols doet daar erg gelukkig van wordt. Mensen worden het meest gelukkig van dingen doen die verder reiken dan henzelf (bijvoorbeeld het voeden van de wereld, leefbaar houden van het franse platteland) en boven henzelf uitstijgen.
En daarom zijn volgens mij koeien heilig voor boeren en zijn zij zulke gelukkige mensen.

Closie - voorbeeld van een heilige koe

IJSPRET

Tijdens de afgelopen koudegolf belandden Guus en ik in een identiteitscrisis. Terwijl er in Nederland een Elfstedenkoorts heerste en in de ban was van centimeters ijs, hoopten Guus en ik op een warmte golf en waren we koortsachtig bezig met het minimaliseren van de centimeters opgehoopte mest in de koeienstal.

Hieronder het live-blog dat ik van deze periode bijhield op facebook.

5 februari 2012 17:30
Onze vorm van sneeuwpret: waterleidingen ontdooien, mestafvoer ontstoppen, sneeuwschuiven, mestschuiven met de handmestschuif, de waterbakken van onze 125 beesten met emmers vullen, melkapparaten ontdooien....nog zeker een week. Het is kouder dan ooit en ik heb het nog nooit zo warm gehad.
 
Een paar uur later:
O ja, was het schuifdeuren openwrikken en koeienvlaaien losbikken nog vergeten in mijn lijstje met wintersport activiteiten. Ben nu vier dagen lang van half zeven 's ochtends tot negen uur 's avonds aan het boeren survivallen. Durf niet meer stil te zitten uit angst dat mijn spieren dan nooit meer in actie willen komen. Gelukkig kan ik nog wel genieten van het enorm mooie betoverende witte sneeuwlandschap.

6 februari 2012
Dag 5 van het boeren survival journaal: de mestafvoer is definitief dichtgevroren en we raken nu letterlijk steeds meer in de shit. Maar het ergste van alles: de laatste pot pindakaas is nu echt leeg (en dat is echt vervelend wanneer je on Frankrijk woont).

 


7 februari 2012
Dag 6 van het BSJ: vanochtend om zes uur -15 graden. Dat was een stuk beter dan de ochtend ervoor. Toen was het -17 graden. Nog een lichtpuntje: we hebben een gaatje in onze mestafvoer kunnen prikken zodat het spoelwater van de melkstal weer gewoon weg kan lopen. De koeien blijven echter voorlopig nog door hun eigen mest klossen. Ik heb uitgerekend dat het ongeveer 3 dagen zal duren voordat de mest het nivo van de matrassen van de koeien zal bereiken. En omdat we vandaag toch niks met de mest konden doen, hebben Guus en ik vanmiddag gezellig een wandeling kunnen maken.

8 februari 2012
Dag 7 van het BSJ: vandaag is het mestnivo nog 10 cm onder de kritieke grens van het matrasnivo. Daarom besloten morgen een poging te doen de stal met de hand uit te scheppen en hebben we extra mankracht ingehuurd om daarbij te helpen. Dat was wel nodig want na vandaag zijn we extra moe omdat naast het dagelijkse werk ook nog eens een koe was bevallen van een tweeling en er water moest worden weg gedweild in het bijschuurtje vanwege een gesprongen waterleiding. Ik drink nu extra veel thee om te voorkomen dat de waterleiding van het toilet vannacht zal bevriezen. Gelukkig was Rocco vandaag thuis om ons te helpen de sneeuw weg te schuiven die vanmorgen was gevallen.

9 februari 2012
Dag 8 van het BSJ: Ondanks een koude start van -14 graden, het slechts op komen dagen van de helft van de opgetrommelde hulp en een kapot gevroren pomp, toch een goede dag gehad. Er is nu echt licht aan het einde van de tunnel. D.w.z. de mestafvoer is nu volledig ontstopt en we zijn begonnen met het leegschuiven van de mestgangen in de stal (al 20 m3 van de 80 m3 opgestapelde mest weggeveegd) . Enig minpuntje: ik was vergeten het raampje van de auto dicht te draaien toen ik een stokbrood was gaan halen bij de bakker.

 

10 februari 2012
Dag 9 van het BSJ: even een heel kort bericht want vandaag was weer onvoorzien heftig. Het is gelukt de helft van de opgestapelde mest weg te schuiven maar moesten daarnaast ook nog eens een koe laten opereren. Ze gaf steeds minder melk en bij nader onderzoek bleek dat haar lebmaag was verdraaid en mbv een operatie moest deze weer worden goed gelegd. Na het assisteren van deze operatie mocht mijn maag, die zeker drie keer was omgedraaid, ook wel worden gefixeerd. Ik heb het niet zo op bloederigheid (ben meer van de bruine substanties...). Hoe ik me voel? Alive and kicking!!!

 


14 februari 2012
Dag 13 en het laatste BSJ: een ontdooide mestafvoer, een 'schone' stal, een mooi wit uitzicht vanuit ons nieuwe keukenraam, nog even melken, Rocco naar bed knuffelen en dan het begin van een nieuw seizoen Dr House. Het leven van alle dag is goed na het doorstaan van een boerensurvival.

Inmiddels zitten we bijna weer in ons normale ritme. Het heeft nog een week geduurd voordat de waterleidingen van de melkkoeien waren ontdooid en we moeten nu nog eerst een waterleiding bij het jongvee repareren voordat we echt kunnen overgaan op de orde van de dag. Het goede nieuws is dat vorige week is begonnen met de constructie van de nieuwe (vorstbestendige) jongveestal. Welliswaar met net iets teveel maanden vertraging, maar toch. Nog zo'n koudegolf en we zullen dan in ieder geval geen extra werk hebben met het jongvee.

Kippenleed

Veel mensen op deze wereld eten geen vlees. Meestal omdat ze geen geld hebben voor een luxe stukje vlees maar ook omdat ze ziek worden van vlees of er uitslag van krijgen (onvrijwillige vegetariër). Ook zijn er veel mensen die geen vlees eten vanwege geloofsovertuigingen (vrijwillige vegetariër). Bepaalde godsdiensten verbieden bijvoorbeeld het eten van onreine varkens of heilige koeien. En zo bestaan er ook mensen die geen godsdienst aanhangen maar geen vlees eten omdat ze geloven dat de mens niet verheven is boven de natuur (ecologisten) of omdat ze medelijden hebben met de dieren die door ons worden opgefokt om vervolgens te worden geslacht en opgegeten.

Naast bovengenoemde vegetariërs bestaan er de carnivoren. Ook hier weer onder te verdelen in twee categorieën: De mensen die gewetenloos vlees eten, gewoon omdat ze het lekker vinden (vrijwillige carnivoor). En de mensen die vlees eten omdat ze het zo lekker vinden maar hierbij last hebben van hun geweten en zich gewoonweg niet kunnen beheersen (onvrijwillige carnivoor). Hun vlees is zwakker dan de wil.

Tot de laatste categorie behoor ikzelf. Graag zou ik een nobele vegetariër willen zijn die haar ondergoed bij de HEMA kan kopen zonder te worden verleid door de geur van overheerlijke rookworsten. Je kunt dit vermijden door te emigreren naar Frankrijk, waar ze geen HEMA hebben, maar daar hebben ze wel weer andere verleidelijke worsten. (Met uitzondering van de andouillette dan natuurlijk. Na het eten van dit worstje wordt zelfs ik spontaan vegetariër…)

Liedje over onvrijwillig vlees eten (skik - dreuge worst):

http://www.youtube.com/watch?v=rv8tztqR0f0

Kansloos probeer ik altijd argumenten te bedenken waarom ecologisten geen gelijk hebben. Hoe absoluut moet je gaan met de stelling dat de mens niet verheven is boven de natuur? Laat ik de natuur zijn gang gaan en mijn spruiten in januari opeten door rupsen of verwijder ik deze? Moeten we ingrijpen wanneer iemand doodziek is van een bacterie of laten we de zieke op natuurlijke wijze strijden tot de dood erop volgt?

Wat te doen met deze rupsen?

Ook kun je je afvragen hoe ver je moet gaan met het bestrijden van dierenleed. Ga je op de bres voor de antilopen op de Afrikaanse savanne die bedreigd worden door een leeuw en een gruwelijke dood worden ingejaagd? En red je een zebra met een gebroken poot van de hongerdood?

Wanneer ik in mijn groentetuin rondloop en naar natuurfilms kijk, besef ik hoe wreed de natuur eigenlijk is. Vaak is het eten of gegeten worden. Zo is het ook met de mens. Een mens eet nu eenmaal graag vlees. Maar dat bekent niet dat hij op wrede wijze met andere beesten moet omgaan. Dit is geen reden voor verschijnselen als plofkippen, legbatterijen, snavelbranden, onverdoofd castreren, enz. In een film over het bijzondere leven van Temple Grandin, een autistische briljante ethologe, werd dit mooi verwoord in het zinnetje:

‘Nature is cruel, but we don't have to be '. 




Daarom noem ik mij een humanistische carnivoor. Ik probeer zoveel mogelijk vlees en zuivelproducten te eten waarvan ik weet dat de dieren een humaan leven hebben gehad en de veehouders ook.

Voor rundvlees en melk is dat geen moeite op onze melkveehouderij en in een eerder blog heb ik wel eens verteld over onze varkens. Zorgeloos kan ik dit rund- en varkensvlees eten. Op ons bedrijf hebben de dieren naar mijn mening een goed leven gehad en weet ik dat hun verzorgers zo af en toe ook hun gelukkige momenten hebben. Het enige wat nog ontbrak op onze boerderij waren kippen. Deze had ik dan als overtuigd humanistisch carnivoor op mijn verjaardagslijstje staan afgelopen jaar.

Guus spande zich vervolgens enorm in en bestelde via internet een mooi kippenhok. En omdat hij weet dat ik van klussen houd, mocht ik deze zelf in elkaar timmeren op mijn verjaardag. De palen van de afrastering voor de ren werden door een goede vriend in de grond geslagen en de afrastering zelf werd aangebracht door familie. Zes weken later kwamen uiteindelijk de kippen. Gekocht door een zus van Guus die vond dat ik nu wel lang genoeg had gewacht op mijn verjaardagskado.

Het waren vier mooie exemplaren. Twee bruine en twee zwarte. Ze leken het erg naar hun zin te hebben in hun nieuwe onderkomen en ook ik had het naar mijn zin. Niets geeft meer inzicht dan het aanschouwen van rondscharrelende kippen.

Ook Rocco werd aangetrokken tot de kippen. Uren heeft hij tijdens de melkbeurten in de ren gezeten met een kip op schoot. Totdat hij mij tijdens een avondmelkbeurt bij zich riep. Er was een kip dood. Per ongeluk te hard geknuffeld, bleek later. Rocco was natuurlijk enorm geschrokken en ik sprak hem bestraffend toe: 
De natuur is wreed maar dat betekent niet dat jij dat ook moet zijn!?!

geluk

We moesten het dus voortaan doen met drie kippen. Die zich inmiddels zo vrij voelden dat ze ook buiten de ren rondscharrelden. Het was een mooi gezicht die drie kippen elke ochtend, nadat ze ieder een ei hadden gelegd, al kakelend met grote passen over het erf te zien stappen ondertussen scharrelend naar jonge groene blaadjes en wormen. 's Avonds keerden ze trouw terug naar hun hok dat bescherming bood tegen sluwe vossen en wrede hermelijntjes.

Aan dit alles kwam een einde tijdens een kort verblijf in Parijs. Gedurende onze driedaagse afwezigheid zag onze hond Jacko de kans schoon twee kippen in de nek te grijpen. Het erge was dat ze de kippen geeneens had opgegeten maar slechts had gedood voor de lol. Twee dagen heb ik de hond niet aangekeken of geaaid. Ook heb ik haar bestraffend toegesproken: 
De natuur is wreed maar dat betekent niet dat een gedomesticeerde hond als jij dat ook mag zijn!

Jacko toch!

De overgebleven kip was natuurlijk enorm getraumatiseerd. Van de leg en twee weken lang heeft ze zich verscholen in haar veel te grote lege hok. Totdat ik op een ochtend maar liefst twee vers gelegde eieren vond. Ook durfde ze haar hok weer uit en rond te scharrelen in de ren. Een dag later ging het zelfs weer zo goed met haar dat ze de ren uit sprong en als vanouds weer fladderde over het erf en de weilanden. Met grote parmantige stappen scharrelde ze haar blaadjes en wormen bij elkaar...

Dat is het laatste beeld dat ik van haar heb. Waarschijnlijk is haar iets natuurlijk wreeds overkomen. Maar gelukkig ben ik een mens en bedenk me dus dat ze vast op reis is. De wereld ontdekken en mooie hanen ontmoeten. Of nog beter: ze scharrelt wat rond in de kippenhemel en kakelt samen met haar vriendinnen van vroeger...